Mexica sanatıKültür ve inanç

Moctezuma Xocoyotzin'in Taç Giyme Taşı

Özgün adı: Coronation Stone of Moctezuma Xocoyotzin

Maker unknown · c. 1503 · Mexica sanatı · Art Institute of Chicago

Moctezuma Xocoyotzin'in Taç Giyme Taşı, Maker unknown tarafından c. 1503 tarihinde üretilmiş, Art Institute of Chicago koleksiyonunda yer alan bir kültür ve inanç eseridir. Özgün adı “Coronation Stone of Moctezuma Xocoyotzin” olan çalışma ceremonial object bilgisiyle kayıtlıdır.

Art Institute of Chicago. CC0 / Public Domain.

Eser rehberi

Moctezuma Xocoyotzin'in Taç Giyme Taşı nasıl okunur?

Eserde ne görüyoruz?

Kalın bir bazalt levhanın ön ve arka yüzü hayvan ve geometrik biçimli hiyerogliflerle oyulmuştur. Art Institute, anıtın Mexica evreninin tarihini 1503’e kadar kaydettiğini açıklar. Ön yüzde önceki dört kozmik çağ köşelerde, güncel çağ olan “4 Hareket” merkezde yer alır; “1 Timsah” ve “11 Kamış” işaretleri 15 Temmuz 1503 tarihini ve hükümdar Moctezuma Xocoyotzin’in taç giyişini belirtir. Arka yüzdeki “1 Tavşan” zamanın başlangıcını temsil eder.

Taç giyme tarihini kozmik zamanla birleştiren taş

Coronation Stone of Moctezuma Xocoyotzin, Art Institute’a göre yalnız bir tarih yazıtı değil, Mexica tarihini kozmik çağlarla birlikte düzenleyen oyma bir anıttır. Ön yüzün köşelerinde daha önceki dört kozmik dönem, merkezde ise içinde yaşanılan “4 Hareket” çağı bulunur. “1 Timsah” ve kare çerçevedeki “11 Kamış” tarih işaretleri, müzenin açıklamasına göre 15 Temmuz 1503’e, dokuzuncu hükümdar Moctezuma Xocoyotzin’in taç giydiği güne işaret eder. Böylece siyasi iktidarın başlangıcı daha geniş bir yaratılış ve zaman düzeni içine yerleştirilir. Bu bağlantı doğrudan müze metninde açıklanmıştır; işaretlere bunun dışında yeni kehanet veya gizli mesajlar eklemek gerekmez. Anıt, hükümdarlığın tarihsel ve kozmolojik meşruiyetini birlikte ifade eder.

Ön ve arka yüzde okunan hiyeroglif program

Taşın iki yüzü farklı ama bağlantılı bilgiler taşır. Art Institute, arka yüzdeki “1 Tavşan” işaretini zamanın başlangıcıyla ilişkilendirir. Ön yüzde ise dört önceki dünya çağı köşelere, mevcut “4 Hareket” çağı merkeze yerleştirilmiştir. Bu düzen, taşı tek yönden okunacak düz bir rölyeften çıkarır; nesnenin çevresinde dolaşmak tarih anlatısının farklı bölümlerini açar. Oyulmuş hayvan ve geometrik işaretler yalnız dekorasyon değildir, belirli tarih ve kozmoloji kayıtlarıdır. Müze, bu glyphlerin Tenochtitlan’da başka yüzeylerde de tekrarlandığını belirtir. Sembollerin anlamı resmi kaynakta açıklandığı ölçüde kesin verilebilir; bilinmeyen aşınma izlerini veya biçimleri yeni ikonografik yorumlarla tamamlamak doğru değildir.

Tenochtitlan’ın ritüel merkezinden Chicago’ya

Art Institute, taşın başlangıçta Mexica başkenti Tenochtitlan’ın ritüel merkezinde bulunduğunu ve bugünkü Mexico City’nin bu kentin kalıntıları üzerinde yükseldiğini açıklar. Eser bazalttan yapılmıştır ve yaklaşık 67,4 × 57,8 × 22,9 cm ölçülerindedir. Kalınlığı, onu ince bir duvar levhasından ziyade güçlü fiziksel hacmi olan oyma bir taş nesnesine dönüştürür. Müze açıklaması anıtın Moctezuma’nın yönetimini kozmik döngünün parçası olarak meşrulaştırdığını açıkça ifade eder. Bu nedenle “taç giyme taşı” adı yalnız modern bir etiket değildir; üzerindeki tarihsel programla doğrudan bağlantılıdır. Provenansın tüm ara aşamalarını kısa metinde genellemek yerine, müze kaydında açıkça belgelenen Tenochtitlan kökeni ve 1503 siyasi bağlamı esas alınmalıdır.

Tarih, teknik ve dönem

Art Institute of Chicago kaydı eseri c. 1503 olarak tarihler ve tekniğini “ceremonial object” şeklinde verir. Ortak Sanat kaydı eseri Mexica sanatı ve Rönesans bağlamında sınıflandırır.

Neden bu seçkide?

Moctezuma Xocoyotzin'in Taç Giyme Taşı, Maker unknown ve Mexica sanatı arasındaki ilişkiyi açık koleksiyon görseli, kaynak bağlantısı ve lisans bilgisiyle birlikte incelemeye izin verdiği için seçkiye alındı.

Kaynak ve lisans

Art Institute of Chicago

Bu kayıt Art Institute of Chicago API üzerinden derlendi. Görsel ve metadata için kaynak notu: Art Institute of Chicago, Open Access. Lisans: CC0 / Public Domain.

Art Institute of Chicago — eser kaydı Ek resmi kaynak — api.artic.edu Görsel kaynağı

Moctezuma Xocoyotzin'in Taç Giyme Taşı hakkında sık sorulanlar

Taş üzerindeki 11 Reed neyi tarihler?

Art Institute, “1 Crocodile” ile kare çerçevedeki “11 Reed” işaretlerinin 15 Temmuz 1503 tarihini, yani Moctezuma Xocoyotzin’in taç giyme gününü belirttiğini açıklar. Bu tarih müze kaydınca doğrudan çözümlenmiştir.

Merkezdeki 4 Movement işareti neyi gösterir?

Müze açıklamasına göre ön yüzdeki merkez işaret “4 Movement”, Mexica kozmolojisindeki mevcut dünya çağını temsil eder. Önceki dört kozmik çağ ise kompozisyonun köşelerinde ayrı işaretlerle gösterilir.

Coronation Stone hangi malzemeden yapılmıştır?

Art Institute eseri bazalt olarak kaydeder. Yaklaşık 67,4 × 57,8 × 22,9 cm ölçülerindeki kalın taşın ön ve arka yüzlerine tarihsel ve kozmolojik glyphler oyulmuştur.

Benzer keşif

Bu esere yakın kayıtlar

22. HanedanThird Intermediate Period, Dynasty 22, reign of Osorkon I (about 924–889 BCE)