Ortak Alan × Tebli
Hukuk teknolojisinin dilini, Türkiye bağlamını ve teknik kavramlarını kaynaklı Türkçe tanımlarla aynı yerde okuyun.
Alfabetik dizin
Arama terim adı, diğer adlar ve tanım içinde çalışır. Filtreler ayrı URL üretmez; JavaScript kapalıyken 90 terimin tamamı görünür kalır.
90 terim gösteriliyor
A
5 terimDiğer adlar: subscription legal services, legal subscription, hukuk aboneliği
Abonelik tabanlı hukuk hizmeti, belirli hukuki desteklerin aylık veya dönemsel sabit ücret karşılığında tanımlı kapsam ve kullanım koşullarıyla sunulmasıdır. Ücret öngörülebilirliği sağlar; kapsam dışı işler ve hizmet seviyeleri açık değilse beklenti uyuşmazlığı doğurabilir.
Diğer adlar: Explainable AI, XAI, açıklanabilir AI
Açıklanabilir yapay zekâ, bir sistemin sonucunun hangi girdiler, ölçütler veya süreçlerle oluştuğunu insanlar için anlaşılır kılmaya çalışan yöntemlerdir. Açıklamanın bulunması kararın doğru, adil veya hukuka uygun olduğunu tek başına göstermez.
Diğer adlar: access to justice technology, A2J tech, legal empowerment technology
Adalete erişim teknolojisi, kişilerin hukuki ihtiyacını anlamasını, güvenilir bilgiye ulaşmasını, başvuru yapmasını veya uyuşmazlık çözümüne katılmasını kolaylaştıran dijital hizmetlerdir. Dijital dışlanma ve erişilebilirlik engelleri azaltılmadığında mevcut eşitsizlikleri büyütebilir.
Diğer adlar: Alternative Legal Service Provider, ALSP, alternatif hukuk hizmeti
ALSP, geleneksel hukuk bürosu modelinden farklı bir organizasyon ve teknoloji yapısıyla doküman inceleme, sözleşme operasyonu, e-discovery, hukuk personeli veya yönetilen hizmet sunan sağlayıcıdır. Yetki kapsamı ve avukatlık hizmeti sınırları ülkeye göre değişir.
Diğer adlar: data anonymization, pseudonymization, veri maskeleme
Anonimleştirme, verinin belirli bir kişiyle ilişkilendirilemez hâle getirilmesini; psödonimleştirme ise ek bilgi ayrı tutulduğunda kişinin yeniden belirlenebildiği kodlama yaklaşımını ifade eder. İkisi aynı hukuki sonucu doğuran eş anlamlı işlemler değildir.
B
4 terimDiğer adlar: context window, bağlam uzunluğu, model context
Bağlam penceresi, bir dil modelinin tek istekte birlikte dikkate alabildiği token miktarıdır. Uzun bir sözleşmenin pencereye sığması, modelin bütün ayrıntıları eşit doğrulukla hatırladığı veya yorumladığı anlamına gelmez.
Diğer adlar: Retrieval-Augmented Generation, RAG, erişim destekli üretim
RAG, bir yapay zekâ yanıt üretmeden önce ilgili belge veya pasajları haricî bir kaynaktan bulup modelin bağlamına ekleyen mimaridir. Güncel veya kuruma özgü bilgiye dayalı yanıtları destekler; yanlış belge bulma ve hatalı yorumlama riskini tamamen ortadan kaldırmaz.
Diğer adlar: knowledge management, legal knowledge management, kurumsal hukuk bilgisi
Bilgi yönetimi, hukuk ekibinin ürettiği şablon, görüş, araştırma, emsal çalışma ve deneyimi bulunabilir ve yeniden kullanılabilir hâle getiren süreçler bütünüdür. Amaç her belgeyi depolamak değil, doğru bilginin güncel bağlamıyla tekrar kullanılmasını sağlamaktır.
Diğer adlar: Large Language Model, LLM, büyük dil modeli
Büyük dil modeli, çok miktarda metin üzerinden dil örüntülerini öğrenerek metin anlama ve üretme görevleri yapabilen yapay zekâ modelidir. Hukuki metni özetleyebilir veya taslaklayabilir; kendi başına güncel hukuk veri tabanı ya da doğruluk kaynağı değildir.
C
1 terimDiğer adlar: CELSE mobil, Celse Avukat, UYAP CELSE
CELSE, avukatların UYAP kapsamındaki vekâletli dosyalarına ait duruşma ve dosya bilgilerine mobil cihazdan erişmesini sağlayan uygulamadır. Bilgilendirme ve takip kolaylığı sunar; yapılabilecek işlemler resmî UYAP hizmet kapsamıyla sınırlıdır.
D
7 terimDiğer adlar: case management system, litigation management, dava takip yazılımı
Dava yönetim sistemi, yargılama ve icra dosyalarına ait taraf, mahkeme, tarih, görev, belge, masraf ve durum bilgilerini izleyen yazılımdır. Kurum içi raporlama ve sorumluluk takibi sağlar; resmî işlem sistemi olan UYAP’ın yerini tutmaz.
Diğer adlar: audit trail, audit log, işlem kaydı
Denetim izi, bir sistemde kimin, ne zaman, hangi kayıt üzerinde hangi işlemi yaptığını gösteren olay zinciridir. Belge erişimi, onay, değişiklik ve yapay zekâ kullanımı için hesap verebilirlik sağlar; kayıtların bütünlüğü ve erişim sınırları korunmalıdır.
Diğer adlar: deep learning, derin sinir ağı, DL
Derin öğrenme, çok katmanlı sinir ağları kullanarak veriden karmaşık temsiller öğrenen makine öğrenmesi ailesidir. Dil ve görüntü işleme kabiliyetlerinin çoğunda kullanılır; modelin kararlarının kolay açıklanabilir olduğu anlamına gelmez.
Diğer adlar: Natural Language Processing, NLP, doğal dil işleme
NLP, bilgisayarların insan dilindeki metin veya konuşmayı işlemesine yönelik yöntemler alanıdır. Hukukta arama, sınıflandırma, bilgi çıkarımı, benzerlik bulma ve özetleme gibi görevlerin temelini oluşturabilir.
Diğer adlar: document automation, belge otomasyonu, doküman üretimi
Doküman otomasyonu, kullanıcıdan veya başka sistemlerden alınan yapılandırılmış bilgilerle sözleşme, dilekçe, form ya da benzeri belgelerin kurallara dayalı biçimde üretilmesidir. Tekrarlanan yazım ve kopyalama işini azaltırken onaylı şablonların tutarlı kullanılmasını sağlar.
Diğer adlar: Document Management System, DMS, belge yönetim sistemi
Doküman yönetim sistemi, belgeleri merkezi biçimde saklayan, sınıflandıran, aratan, sürümleyen ve erişim yetkilerini yöneten sistemdir. Hukuk ekiplerinde e-posta ve dosyaların matter bağlamıyla bulunmasını kolaylaştırır; iş akışı veya hukuki analiz işlevi zorunlu değildir.
Diğer adlar: automated due diligence, inceleme otomasyonu, durum tespiti otomasyonu
Due diligence otomasyonu, işlem öncesi belge toplama, sınıflandırma, madde veya risk bulma ve inceleme sonuçlarını raporlama adımlarını teknolojiyle destekler. Araçlar tekrar eden taramayı hızlandırabilir; önemlilik ve hukuki sonuç değerlendirmesi uzman sorumluluğunda kalır.
E
7 terimDiğer adlar: e-Devlet, turkiye.gov.tr, dijital devlet kapısı
E-Devlet Kapısı, farklı kamu kurumlarının elektronik hizmetlerini tek noktadan güvenli kimlik doğrulamayla sunan platformdur. UYAP dosya sorgulama, e-Tebligatlarım ve çok sayıda başvuru hizmetine erişim sağlar; hizmet içeriğinin sahibi ilgili kamu kurumudur.
Diğer adlar: eDuruşma, UYAP e-Duruşma, video duruşma
E-Duruşma, avukatların uygun hukuk mahkemesi duruşmalarına bulundukları yerden video konferans yoluyla katılabilmesini sağlayan Adalet Bakanlığı sistemidir. Talep, kabul ve teknik kullanım koşulları UYAP ve ilgili yargı birimi süreçlerine tabidir.
Diğer adlar: training data, model training dataset, öğrenme verisi
Eğitim verisi, bir makine öğrenmesi modelinin örüntüleri öğrendiği örnekler bütünüdür. Verinin temsil gücü, doğruluğu, hukuka uygun elde edilmesi ve önyargıları model davranışını doğrudan etkileyebilir.
Diğer adlar: e-signature platform, digital signing platform, online imza platformu
Elektronik imza platformu, belgelerin çevrim içi olarak imzaya gönderilmesini, imzacı sırasını ve işlem kayıtlarını yöneten yazılımdır. Platformun kullandığı imza türünün hukuki sonucu ülkeye ve işleme göre değişir; her çevrim içi imza güvenli elektronik imza değildir.
Diğer adlar: electronic discovery, e-discovery, elektronik delil incelemesi
E-discovery, dava veya soruşturmayla ilgili elektronik verilerin belirlenmesi, korunması, toplanması, işlenmesi, incelenmesi ve sunulması sürecidir. E-posta, mesaj, ofis belgesi ve sistem kaydı gibi büyük veri kümelerinde delille ilgili materyali bulmayı amaçlar.
Diğer adlar: e-tebligat, elektronik tebliğ, eTebligat
E-tebligat, 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği uyarınca yetkili mercilerce hazırlanan tebligatın elektronik ortamda UETS üzerinden muhataba iletilmesidir. SMS veya e-posta bildirimi, resmî tebligat belgesinin kendisi değildir.
Diğer adlar: vektör temsil, gömme, semantic embedding
Embedding, metin veya başka veriyi anlam benzerliklerini yansıtan sayısal bir vektöre dönüştüren temsildir. Hukuki belgelerde benzer pasajları bulmak ve anlamsal arama yapmak için kullanılabilir; vektörün kendisi okunabilir bir hukuki açıklama değildir.
F
1 terimDiğer adlar: ince ayar, model uyarlama, fine tune
Fine-tuning, önceden eğitilmiş bir modelin belirli örneklerle ek eğitimden geçirilerek görev, alan veya çıktı biçimine uyarlanmasıdır. Kuruma ait güncel bilgiyi belge bazında getiren RAG’den farklıdır ve eğitim verisi yönetişimi gerektirir.
G
2 terimDiğer adlar: kaynağa dayandırma, temellendirme, factual grounding
Grounding, model çıktısının belirli veri, belge veya doğrulanabilir gerçeklerle ilişkilendirilmesidir. Hukuki uygulamada yanıtın dayandığı madde veya karar pasajını göstermek güveni artırır; kaynakla yanıt arasındaki çıkarım yine kontrol edilmelidir.
Diğer adlar: e-imza, güvenli e-imza, qualified electronic signature Turkey
Güvenli elektronik imza, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’ndaki koşulları sağlayan ve elle atılan imzayla aynı hukuki sonucu doğuran elektronik imza türüdür. Her taranmış imza görüntüsü, onay kutusu veya çevrim içi imza güvenli elektronik imza sayılmaz.
H
9 terimDiğer adlar: practice management system, law firm management software, büro otomasyonu
Hukuk bürosu yönetim sistemi; dosya, görev, takvim, zaman kaydı, faturalama, müvekkil ve ekip bilgilerinin birlikte yönetildiği yazılımdır. Dava içeriğini değerlendirmekten çok büronun günlük işletimini ve hizmet üretimini düzenler.
Diğer adlar: legal e-billing, outside counsel billing, hukuk faturası yönetimi
Legal e-billing, dış hukuk bürolarının ücret ve masraf kalemlerini yapılandırılmış elektronik formatta sunması ve hukuk departmanının bunları bütçe, tarife ve faturalama kurallarına göre incelemesidir. Türkiye’deki genel e-Fatura sistemiyle aynı kavram değildir.
Diğer adlar: legal marketplace, lawyer marketplace, hukuk platformu
Hukuki hizmet pazaryeri, hukuki desteğe ihtiyaç duyan kişiler veya kurumlarla avukat, uzman ya da standart hizmetleri dijital platformda eşleştiren modeldir. Listeleme, yönlendirme, ücret, kalite kontrolü ve meslek kuralları platformun kurulduğu ülkeye göre değerlendirilmelidir.
Diğer adlar: matter management, hukuki dosya yönetimi, legal matter management
Matter management, hukuk ekibinin sözleşme, dava, danışmanlık talebi, inceleme veya soruşturma gibi her bir hukuki işi tek kayıt altında yönetmesidir. Sorumlu kişi, taraflar, tarihler, belgeler, bütçe, risk ve durum bilgilerini işin bağlamıyla birlikte görünür kılar.
Diğer adlar: legal project management, LPM, hukuk proje yönetimi
Hukuki proje yönetimi, kapsamı, teslimleri, sorumluları, zamanı, bütçeyi ve iletişimi planlayarak hukuki işi proje disipliniyle yürütmektir. Özellikle çok paydaşlı inceleme, dava, uyum ve sözleşme dönüşümü çalışmalarında görünürlük sağlar.
Diğer adlar: Legal Process Outsourcing, LPO, hukuk süreç dış kaynak
LPO, belge inceleme, araştırma, sözleşme desteği veya süreç operasyonu gibi hukuki işlerin kurum ya da hukuk bürosu dışındaki uzman sağlayıcıya devredilmesidir. Görev dağılımı, gizlilik, kalite kontrolü ve mesleki sorumluluk açıkça tanımlanmalıdır.
Diğer adlar: legal request intake, hukuk talep formu, hukuki başvuru yönetimi
Legal intake, iş birimlerinden gelen hukuki destek taleplerinin ortak bir kanal üzerinden sınıflandırılması ve gerekli bilgilerle alınmasıdır. Amaç gelen kutusunu çoğaltmak değil, talebi doğru ekibe yönlendirecek ve önceliklendirecek kullanılabilir bir başlangıç kaydı oluşturmaktır.
Diğer adlar: Legal AI, AI for law, hukukta yapay zekâ
Legal AI, hukuki araştırma, belge inceleme, sınıflandırma, özetleme, taslak üretimi veya iş yönlendirme gibi hukukla ilişkili görevlerde yapay zekâ kullanan sistemleri ifade eder. Çıktının akıcı olması hukuki doğruluğu kanıtlamaz; kaynak ve uzman kontrolü gerekir.
Diğer adlar: insan denetimi, insan döngüde, human oversight
Human-in-the-loop, yapay zekâ çıktısının veya önerdiği işlemin belirli aşamalarda insan tarafından incelenip onaylandığı çalışma modelidir. Etkili olması için insanın gerçek karar yetkisi, yeterli bilgi ve itiraz imkânı bulunmalıdır.
İ
1 terimDiğer adlar: workflow automation, hukuki workflow, süreç otomasyonu
İş akışı otomasyonu, bir hukuki işin adımlarını, sorumlularını, kurallarını ve bildirimlerini dijital olarak yönlendiren sistemdir. Talebin alınması, doğru kişiye atanması, onayların sıralanması ve durumun izlenmesi gibi tekrar eden koordinasyon işlerini standartlaştırır.
J
1 terimDiğer adlar: justice technology, adalet teknolojisi, dijital adalet
JusticeTech, mahkeme, uyuşmazlık çözümü, hukuki yardım ve adalete erişim gibi adalet sistemi odaklı teknolojiler için kullanılan kavramdır. Legal Tech ile kesişir; odağı çoğunlukla hukuk profesyonelinin veriminden çok adalet hizmetinin işleyişi ve erişilebilirliğidir.
K
3 terimDiğer adlar: KEP, registered electronic mail, kayıtlı e-posta
KEP, elektronik iletinin gönderilmesi, ulaşması, okunması ve gerektiğinde yeniden erişilmesi hakkında hukuki delil üreten nitelikli elektronik posta sistemidir. UETS üzerinden yapılan elektronik tebligatla aynı hizmet değildir.
Diğer adlar: KEPHS, KEP hizmet sağlayıcısı, registered email provider
KEPHS, KEP sistemini kurup işleten ve mevzuattaki yetkilendirme koşullarını sağlayan hizmet sağlayıcıdır. KEP hesabı bu kuruluşlardan alınır; sağlayıcıların güncel yetki ve faaliyet durumu BTK’nın resmî listesinden kontrol edilmelidir.
Diğer adlar: KETSİS, Kurumsal Elektronik Tebligat Sistemi, GİB KETSİS
KETSİS, Gelir İdaresi Başkanlığının e-Tebligat altyapısının protokol yapılan diğer kamu kurumlarınca da kullanılmasını sağlayan Kurumsal Elektronik Tebligat Sistemleri Projesidir. UETS’in diğer adı değildir ve “Kamu Elektronik Tebligat Sistemi” şeklindeki yaygın açılım resmî adla uyuşmaz.
L
6 terimDiğer adlar: hukuk tasarımı, legal service design, contract design
Legal design, hukuk bilgisini, belgeleri ve hizmetleri insanların ihtiyaçlarına göre daha anlaşılır ve kullanılabilir biçimde tasarlama yaklaşımıdır. Sade dil, bilgi mimarisi, görsel anlatım ve kullanıcı araştırmasını kullanır; yalnız belgeyi görsel olarak süslemek değildir.
Diğer adlar: Legal Ops, hukuk operasyonları, hukuki operasyon yönetimi
LegalOps, hukuk hizmetinin iş tarafını sistemli biçimde yönetme disiplinidir. Bütçe, dış danışman yönetimi, teknoloji, süreç tasarımı, veri analitiği, proje yönetimi ve bilgi yönetimi gibi alanları bir araya getirerek hukuk ekibinin daha ölçülebilir ve sürdürülebilir çalışmasını amaçlar.
Diğer adlar: LegalTech, LawTech, hukuk teknolojisi
Legal Tech, hukuki hizmetlerin sunulmasını, hukuk ekiplerinin çalışmasını veya adalet hizmetlerine erişimi teknolojiyle destekleyen geniş alandır. Sözleşme yönetiminden dava takibine, hukuki araştırmadan dijital imzaya kadar hem uzmanlara hem de son kullanıcılara yönelik araçları kapsar.
Diğer adlar: legal tech startup, lawtech startup, hukuk teknolojisi girişimi
Legal Tech girişimi, hukuki hizmet, hukuk operasyonu veya adalete erişim problemini ölçeklenebilir teknoloji ürünüyle çözmeyi amaçlayan erken ya da büyüme aşamasındaki şirkettir. Hukuk sektörüne satış yapması tek başına ürünün hukuki doğruluğunu veya pazar uyumunu kanıtlamaz.
Diğer adlar: lawtech accelerator, legal tech incubator, hukuk teknolojisi kuluçkası
Legal Tech hızlandırıcısı, hukuk teknolojisi girişimlerine belirli süre boyunca mentorluk, sektör bağlantısı, çalışma alanı, yatırım hazırlığı veya pilot fırsatı sunan programdır. Program katılımı ürünün bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.
Diğer adlar: legal tech procurement, lawtech selection, hukuk teknolojisi seçimi
Legal Tech satın alma süreci, hukuk ekibinin ihtiyacı tanımlaması, ürünleri ortak ölçütlerle değerlendirmesi, güvenlik ve veri kontrollerini yapması, pilot yürütmesi ve kullanım başarısını izlemesidir. Özellik listesi kadar süreç uyumu, entegrasyon ve benimsenme önemlidir.
M
7 terimDiğer adlar: clause library, sözleşme madde bankası, hüküm kütüphanesi
Madde kütüphanesi, sözleşmelerde kullanılmak üzere onaylanmış hükümlerin, alternatif metinlerin ve kullanım notlarının merkezi koleksiyonudur. Her maddenin sahibi, sürümü, hangi koşulda seçileceği ve hangi değişikliklerin onay gerektirdiği izlenebilir.
Diğer adlar: machine learning, ML, makine öğrenimi
Makine öğrenmesi, bir sistemin açıkça her kuralı programlanmadan örnek verilerden örüntü öğrenerek tahmin veya sınıflandırma yapmasını sağlayan yapay zekâ yaklaşımıdır. Sonuçlar eğitim verisinin kapsamı ve kalitesiyle sınırlıdır.
Diğer adlar: MERSİS, Merkezi Sicil Kayıt Sistemi, ticaret sicili sistemi
MERSİS, şirket ve ticari işletmelerin kuruluş, değişiklik ve terkin işlemlerinin elektronik ortamda yürütüldüğü; ticaret sicili kayıtlarının merkezi olarak tutulduğu Ticaret Bakanlığı sistemidir. Tüzel kişilere tekil MERSİS numarası sağlar.
Diğer adlar: mevzuat.gov.tr, mevzuat arama, resmî mevzuat veritabanı
Mevzuat Bilgi Sistemi, Türkiye’de kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmelik ve diğer düzenleyici metinlere erişim sağlayan resmî çevrim içi kaynaktır. Bir hükmün uygulanmasında yürürlük, değişiklik ve somut olay bağlamı ayrıca değerlendirilmelidir.
Diğer adlar: mobile signature, m-imza, mobil elektronik imza
Mobil imza, güvenli elektronik imzanın mobil cihazdaki SIM kart üzerinden oluşturulduğu kullanım biçimidir. Elektronik imza mevzuatı kapsamındaki hukuki geçerliliği taşır; hizmet için operatör ve nitelikli elektronik sertifika koşulları gerekir.
Diğer adlar: client portal, legal client portal, müvekkil bilgi sistemi
Müvekkil portalı, müvekkilin dosya durumu, belge, mesaj, görev veya faturaya yetkili biçimde eriştiği güvenli çevrim içi alandır. E-posta trafiğini azaltabilir; kimlik doğrulama, rol bazlı erişim ve hassas belge güvenliği temel gereksinimlerdir.
Diğer adlar: contract playbook, negotiation playbook, sözleşme müzakere rehberi
Müzakere playbook’u, sözleşme maddeleri için tercih edilen pozisyonları, kabul edilebilir alternatifleri, yasaklı değişiklikleri ve eskalasyon kurallarını belgeleyen çalışma rehberidir. Ekipler arasında tutarlılık sağlar; somut olayın hukuki değerlendirmesini ortadan kaldırmaz.
N
2 terimDiğer adlar: new law, yeni nesil hukuk hizmeti, alternatif hukuk modeli
NewLaw, hukuk hizmetini geleneksel saatlik ücret ve ortaklık yapısından farklı süreç, teknoloji, uzmanlık ve fiyatlama modelleriyle sunan yaklaşımlar için kullanılan gevşek bir terimdir. Kesin bir düzenleyici kategori değildir ve ALSP ile her zaman aynı anlama gelmez.
Diğer adlar: no-code legal automation, low-code lawtech, kodsuz hukuk otomasyonu
No-code veya low-code hukuk otomasyonu, sınırlı yazılım geliştirme bilgisiyle form, kural, doküman ve iş akışı oluşturmayı sağlayan platform yaklaşımıdır. Hızlı prototip sunar; karmaşık yetki, entegrasyon ve bakım ihtiyaçları yine teknik yönetişim gerektirir.
O
2 terimDiğer adlar: approval workflow, approval process, hukuki onay süreci
Onay akışı, bir belgenin veya hukuki kararın hangi koşullarda kimler tarafından incelenip onaylanacağını tanımlar. Tutar, risk, sözleşme türü veya standarttan sapma gibi ölçütlere göre sıralı ya da paralel onaylar çalıştırabilir ve işlemlerin kaydını tutabilir.
Diğer adlar: Optical Character Recognition, OCR, metin tanıma
OCR, taranmış belge veya görüntü içindeki yazıyı makine tarafından aranabilir ve işlenebilir metne dönüştüren teknolojidir. Hukuki belgelerin aranması ve veri çıkarımı için temel olabilir; düşük görüntü kalitesi ve karmaşık sayfa düzeni hatalara yol açabilir.
Ö
1 terimDiğer adlar: legal triage, hukuki talep önceliklendirme, iş yönlendirme
Triage, gelen hukuki talebin aciliyet, risk, konu ve gerekli uzmanlık bakımından ilk değerlendirmesidir. Talebin hukukçuya, standart içeriğe, otomatik sürece veya başka bir birime yönlendirilmesini sağlar; nihai hukuki değerlendirme yerine geçmez.
P
3 terimDiğer adlar: unbundled legal services, limited scope representation, sınırlı kapsamlı temsil
Parçalı hukuk hizmeti, avukatın bir hukuki işin yalnız belirli görevlerini üstlenmesi ve kalan adımların müvekkilde kalmasıdır. Kapsamın, sorumlulukların ve hangi işlerin dışarıda olduğunun açık biçimde belirlenmesi gerekir.
Diğer adlar: istem, yapay zekâ komutu, model girdisi
Prompt, bir yapay zekâ modeline verilen soru, talimat, bağlam ve örneklerin tümüdür. Çıktının biçimini ve odağını etkiler; iyi yazılmış bir prompt modelin veri sınırlarını veya doğruluk sorunlarını ortadan kaldırmaz.
Diğer adlar: istem mühendisliği, prompt tasarımı, prompt geliştirme
Prompt engineering, modelden daha tutarlı ve amaca uygun çıktı almak için talimatı, bağlamı, örnekleri ve çıktı biçimini sistemli olarak tasarlama işidir. Hukuki güvenilirlik için test, kaynak kontrolü ve erişim güvenliğiyle birlikte yürütülmelidir.
R
2 terimDiğer adlar: regulatory technology, düzenleyici teknoloji, uyum teknolojisi
RegTech, düzenleyici yükümlülüklerin izlenmesi, raporlanması ve uygulanmasını teknolojiyle destekleyen çözümler alanıdır. Legal Tech ile kesişebilir; özellikle finansal hizmetlerde veri toplama, risk izleme ve düzenleyici raporlama kullanımına odaklanır.
Diğer adlar: Role-Based Access Control, RBAC, rol bazlı yetkilendirme
RBAC, kullanıcı izinlerinin kişilere tek tek değil görev ve sorumlulukları temsil eden rollere atanmasıdır. Hukuk sistemlerinde yalnız ilgili dosya ve işlemlere erişimi sınırlandırmayı kolaylaştırır; roller düzenli gözden geçirilmezse gereksiz yetkiler birikebilir.
S
7 terimDiğer adlar: Virtual Data Room, VDR, data room
Sanal veri odası, inceleme veya işlem sürecinde hassas belgelerin kontrollü biçimde paylaşıldığı çevrim içi depodur. Kullanıcı yetkileri, erişim kaydı, indirme kısıtı ve klasör yapısı sunar; çoğunlukla due diligence ve kurumsal işlemlerde kullanılır.
Diğer adlar: SEGBİS, Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi, adli video konferans
SEGBİS, UYAP içinde ses ve görüntünün aynı anda elektronik ortamda iletildiği, kaydedildiği ve saklandığı adli iletişim sistemidir. Ceza muhakemesi işlemlerinde uzaktan dinleme ve katılım için kullanılır; e-Duruşma ile aynı hizmet değildir.
Diğer adlar: contract analytics, contract data analytics, sözleşme veri analizi
Sözleşme analitiği, bir veya çok sayıda sözleşmeden çıkarılan tarih, yükümlülük, hüküm, risk ve performans verilerini inceleyerek örüntü ve karar bilgisi üretir. Tek belge özetiyle sınırlı değildir; portföy düzeyinde görünürlük sağlamayı hedefler.
Diğer adlar: contract repository, sözleşme arşivi, merkezi sözleşme deposu
Sözleşme havuzu, imzalı sözleşmelerin merkezi ve aranabilir bir yerde saklandığı dijital depodur. Güçlü bir havuz erişim yetkileri, sürüm geçmişi ve temel metadata sağlar; ancak sözleşme yükümlülüklerini aktif yönetmediği sürece tek başına CLM sayılmaz.
Diğer adlar: contract request, sözleşme talep formu, contract intake
Contract intake, yeni bir sözleşme hazırlanması veya incelenmesi için gerekli bilgilerin standart bir giriş noktasından toplanmasıdır. Taraf, sözleşme türü, ticari tutar, süre ve hedef tarih gibi verileri baştan alarak eksik bilgi trafiğini ve yanlış yönlendirmeyi azaltır.
Diğer adlar: Contract Lifecycle Management, CLM, sözleşme yaşam döngüsü
CLM, bir sözleşmenin talep ve hazırlık aşamasından müzakere, onay, imza, yükümlülük takibi, yenileme ve kapanışa kadar bütün yaşam döngüsünü yöneten süreç ve yazılım yaklaşımıdır. Amaç yalnız belgeyi saklamak değil, sözleşmeden doğan işi ve veriyi yönetmektir.
Diğer adlar: Contract Management System, CMS, sözleşme yönetimi yazılımı
Sözleşme yönetim sistemi, özellikle imza sonrası sözleşmeleri ve bunlara ait taraf, tarih, yenileme, yükümlülük ve değer gibi bilgileri saklayıp izleyen yazılımdır. Bazı ürünler yalnız arşiv ve hatırlatma sunarken bazıları daha geniş CLM işlevlerine yaklaşır.
Ş
1 terimDiğer adlar: template management, contract template management, belge şablonu yönetimi
Şablon yönetimi, sözleşme ve diğer hukuki belge şablonlarının tek bir onaylı kaynakta tutulması, sürümlenmesi ve güncellenmesidir. Kullanıcıların eski veya yetkisiz metinlerle çalışmasını önler; şablon değişikliklerinin sahipliğini ve yürürlük tarihini görünür kılar.
T
3 terimDiğer adlar: Technology Assisted Review, TAR, computer assisted review
TAR, uzman incelemecilerin verdiği örnek veya geri bildirimlerden yararlanarak büyük belge kümelerini önceliklendiren ya da sınıflandıran teknoloji destekli inceleme sürecidir. İnsan incelemesini tamamen kaldırmak yerine inceleme sırasını ve kapsamını daha yönetilebilir hâle getirir.
Diğer adlar: dil modeli tokenı, metin birimi, tokenization
Token, dil modelinin metni işlerken kullandığı kelime, kelime parçası veya karakter benzeri temel birimdir. Bağlam sınırı ve kullanım maliyeti çoğu sistemde token üzerinden hesaplanır; bir token her zaman bir kelimeye eşit değildir.
Diğer adlar: transformer architecture, dönüştürücü mimari, attention model
Transformer, bir dizideki öğeler arasındaki ilişkileri attention mekanizmasıyla işleyen sinir ağı mimarisidir. Güncel büyük dil modellerinin önemli bölümünde temel yapı olarak kullanılır; tek başına belirli bir ürün veya hukuk çözümü değildir.
U
5 terimDiğer adlar: UETS, Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi, PTT e-tebligat
UETS, 7201 sayılı Tebligat Kanunu kapsamındaki elektronik tebligat işlemlerini yürütmek üzere PTT tarafından kurulan, işletilen ve güvenliği sağlanan ulusal sistemdir. Gerçek kişi, tüzel kişi ve kamu kurumu hesapları üzerinden resmî elektronik tebligatın iletimini ve kayıtlarını yönetir.
Diğer adlar: UYAP, Ulusal Yargı Ağı, UYAP Bilişim Sistemi
UYAP, Adalet Bakanlığının yargı birimleri, yardımcı birimler ve ilgili kullanıcılar arasındaki elektronik işlemleri destekleyen bilişim sistemidir. Dava ve icra işlemleri, dosya erişimi, belge gönderimi ve farklı kullanıcı portalları bu altyapı üzerinden sunulur.
Diğer adlar: Avukat Portal, UYAP Avukat, avukat.uyap.gov.tr
UYAP Avukat Portal, avukatların yetkileri dâhilindeki dava ve icra dosyalarını inceleyebildiği, evrak gönderebildiği, takip veya dava işlemleri yapabildiği resmî UYAP hizmetidir. Erişim yöntemi ve yapılabilen işlemler resmî portal koşullarına bağlıdır.
Diğer adlar: Kurum Portal, UYAP Kurum, kurum.uyap.gov.tr
UYAP Kurum Portal, kamu veya özel kurumların taraf oldukları dosyalara ve yetkili yargı bilgilerine kurumsal erişimini sağlayan UYAP hizmetidir. Kurumun kullanıcıları ve işlem yetkileri tanımlı rollerle sınırlandırılır.
Diğer adlar: Vatandaş Portal, UYAP Vatandaş, vatandas.uyap.gov.tr
UYAP Vatandaş Portal, vatandaşların tarafı oldukları adli ve idari yargı dosyalarına ilişkin yetkili bilgileri elektronik ortamda takip edebildiği Adalet Bakanlığı hizmetidir. Görülebilen bilgi ve yapılabilen işlemler kullanılan kimlik doğrulama yöntemine göre değişebilir.
Ü
1 terimDiğer adlar: generative AI, GenAI, üretici yapay zekâ
Üretken yapay zekâ, öğrendiği örüntülerden yeni metin, görüntü, ses, kod veya başka içerikler oluşturabilen sistemlerdir. Hukuki kullanımda taslak ve özet hızlandırabilir; üretilen içeriğin kaynağı, doğruluğu ve gizlilik etkisi ayrıca denetlenmelidir.
V
3 terimDiğer adlar: vector database, vector store, vektör deposu
Vektör veritabanı, embedding gibi yüksek boyutlu sayısal temsilleri saklayan ve benzerlik ölçüsüne göre hızlı arama yapan sistemdir. RAG uygulamalarında ilgili belge parçalarını bulmak için kullanılabilir; erişim kontrolleri hassas hukuk verisi için kritik önemdedir.
Diğer adlar: VERBİS, Veri Sorumluları Sicili, KVKK sicil sistemi
VERBİS, veri sorumlularının Sicile kayıt ve kişisel veri işleme faaliyetlerine ilişkin bildirim yükümlülüklerini yerine getirdiği bilgi sistemidir. Kayıt yükümlülüğü ve istisnalar güncel Kurul kararları ile mevzuata göre değerlendirilir.
Diğer adlar: data residency, veri lokasyonu, verinin bulunduğu ülke
Veri yerleşimi, verinin fiziksel veya bulut altyapısında hangi ülke ya da bölgede saklandığını ve işlendiğini anlatır. Hukuk teknolojisi satın alımında aktarım kuralları, alt işleyenler, yedekler ve destek erişimleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
Y
4 terimDiğer adlar: AI agent, agentic AI, otonom ajan
Yapay zekâ ajanı, bir hedef doğrultusunda adımlar planlayabilen ve arama, veri tabanı, e-posta veya başka araçları kullanarak işlem yapabilen sistemdir. Araç erişimi arttıkça yanlış işlem, yetki aşımı ve denetim ihtiyacı da büyür.
Diğer adlar: AI hallucination, confabulation, yapay zekâ uydurması
Yapay zekâ halüsinasyonu, üretken bir sistemin yanlış veya var olmayan bilgiyi ikna edici ve kendinden emin biçimde sunmasıdır. Hukukta uydurma karar, hatalı madde numarası veya kaynağın söylemediği bir sonucu üretme şeklinde görülebilir.
Diğer adlar: Yargıtay İçtihat Merkezi, emsal karar arama, karararama.yargitay.gov.tr
Yargıtay Karar Arama, Yargıtay kararlarını anahtar kelime, daire, esas ve karar numarası veya tarih gibi ölçütlerle taramaya yarayan resmî arama hizmetidir. Bulunan kararın somut olaya uygulanabilirliği yalnız metin benzerliğiyle belirlenemez.
Diğer adlar: managed legal services, MLS, yönetilen hukuk operasyonu
Yönetilen hukuki hizmetler, bir hukuk işlevinin tamamının veya tanımlı bölümünün sürekli hizmet seviyesi, ekip, süreç ve teknolojiyle dış sağlayıcı tarafından yürütülmesidir. Tek seferlik danışmanlıktan farklı olarak devam eden operasyon sorumluluğu içerir.
Z
2 terimDiğer adlar: timestamp, electronic timestamp, elektronik zaman damgası
Zaman damgası, bir elektronik verinin belirli bir zamanda var olduğunu veya işlendiğini elektronik sertifika hizmet sağlayıcısının imzasıyla doğrulayan kayıttır. Belgenin içeriğini tek başına hukuken geçerli kılmaz; zaman ve bütünlük ispatını destekler.
Diğer adlar: time tracking, timekeeping, süre kaydı
Zaman kaydı, bir hukukçunun belirli iş veya müvekkil için harcadığı süreyi faaliyet açıklamasıyla kaydetmesidir. Faturalama için kullanılabildiği gibi kapasite, iş yükü ve süreç maliyetini anlamaya da yardımcı olur; tek başına hizmet kalitesini ölçmez.
Bu arama ve kategoriyle eşleşen terim bulunamadı.
